Jak obliczyć wynagrodzenie za część miesiąca?
Sposób obliczenia wynagrodzenia za część miesiąca zależy od przyczyny nieobecności. Przy chorobie stosuje się dzielnik 30, a przy urlopie bezpłatnym, rozpoczęciu lub zakończeniu zatrudnienia w trakcie miesiąca – dzielnik godzinowy, czyli miesięczny wymiar czasu pracy ustalony zgodnie z art. 130 Kodeksu pracy.
Którą metodę obliczeń wybrać?
| Przyczyna nieobecności | Metoda i dzielnik | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Choroba, wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek | Stawka miesięczna ÷ 30, następnie wynik × liczba dni niezdolności do pracy | § 11 rozporządzenia MPiPS z 29 maja 1996 r. |
| Urlop bezpłatny lub inna nieobecność bez prawa do wynagrodzenia | Stawka miesięczna ÷ miesięczny wymiar czasu pracy, następnie wynik × liczba godzin nieobecności | § 12 ust. 1 rozporządzenia MPiPS z 29 maja 1996 r. |
| Rozpoczęcie lub zakończenie zatrudnienia w trakcie miesiąca | Stawka miesięczna ÷ miesięczny wymiar czasu pracy, następnie wynik × godziny poza okresem zatrudnienia | § 12 ust. 2 rozporządzenia MPiPS z 29 maja 1996 r. |
Wynagrodzenie za część miesiąca z powodu choroby
Metodę z dzielnikiem 30 stosuje się wtedy, gdy pracownik otrzymuje za część miesiąca wynagrodzenie chorobowe na podstawie art. 92 Kodeksu pracy albo zasiłek z ubezpieczenia społecznego. Liczba 30 jest stała, niezależnie od tego, czy miesiąc ma 28, 29, 30 czy 31 dni.
Kwotę pomniejszenia oblicza się w trzech etapach:
- Podziel miesięczną stawkę wynagrodzenia przez 30.
- Pomnóż otrzymaną stawkę dzienną przez liczbę dni wskazanych w zaświadczeniu o niezdolności do pracy.
- Odejmij obliczoną kwotę od pełnej miesięcznej stawki wynagrodzenia.
Wzór: miesięczna stawka wynagrodzenia – (miesięczna stawka wynagrodzenia ÷ 30 × liczba dni choroby).
Przykład obliczenia przy chorobie
Pracownik otrzymuje stałe wynagrodzenie w wysokości 6000 zł brutto. Zwolnienie lekarskie obejmuje 5 dni kalendarzowych.
- 6000 zł ÷ 30 = 200 zł za jeden dzień niezdolności do pracy.
- 200 zł × 5 dni = 1000 zł pomniejszenia wynagrodzenia.
- 6000 zł – 1000 zł = 5000 zł wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca.
Kwota 5000 zł dotyczy wynagrodzenia za pracę. Wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek za okres niezdolności do pracy rozlicza się odrębnie.
Wynagrodzenie za urlop bezpłatny i inne nieobecności
Przy urlopie bezpłatnym oraz innych nieobecnościach, za które pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia, nie stosuje się dzielnika 30. Miesięczną stawkę dzieli się przez miesięczny wymiar czasu pracy ustalony na podstawie art. 130 Kodeksu pracy.
Nie chodzi więc o liczbę godzin wynikającą wyłącznie z indywidualnego rozkładu pracownika. Dzielnikiem jest ustawowy wymiar czasu pracy dla danego miesiąca. Następnie stawkę godzinową mnoży się przez liczbę godzin nieobecności.
Obliczenia przebiegają następująco:
- Podziel miesięczną stawkę wynagrodzenia przez wymiar czasu pracy w danym miesiącu.
- Pomnóż stawkę godzinową przez liczbę godzin nieobecności.
- Odejmij kwotę pomniejszenia od pełnej miesięcznej stawki wynagrodzenia.
Wzór: miesięczna stawka wynagrodzenia – (miesięczna stawka wynagrodzenia ÷ wymiar czasu pracy × liczba godzin nieobecności).
Przykład obliczenia przy urlopie bezpłatnym
Pracownik zarabia 5000 zł brutto miesięcznie. W danym miesiącu wymiar czasu pracy wynosi 168 godzin. Pracownik korzystał z dwóch dni urlopu bezpłatnego, a jego nieobecność obejmowała 16 godzin.
- 5000 zł ÷ 168 godzin = 29,76 zł za godzinę.
- 29,76 zł × 16 godzin = 476,16 zł pomniejszenia wynagrodzenia.
- 5000 zł – 476,16 zł = 4523,84 zł wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca.
Ta sama metoda dotyczy rozpoczęcia pracy po pierwszym dniu miesiąca oraz rozwiązania lub wygaśnięcia umowy przed końcem miesiąca. W takim przypadku jako nieprzepracowane przyjmuje się godziny przypadające poza okresem zatrudnienia, zgodnie z rozkładem czasu pracy pracownika.
Rozpoczęcie lub zakończenie pracy w trakcie miesiąca
Przy niepełnym okresie zatrudnienia stosuje się zasadę z § 12 rozporządzenia. Najpierw ustala się miesięczny wymiar czasu pracy, następnie oblicza stawkę godzinową i mnoży ją przez liczbę godzin, które przypadały przed rozpoczęciem zatrudnienia albo po jego zakończeniu.
Przykładowo, pracownik zarabia 4500 zł brutto, a miesięczny wymiar czasu pracy wynosi 168 godzin. Rozpoczyna pracę w trakcie miesiąca, przez co poza okresem zatrudnienia pozostaje 32 godziny.
- 4500 zł ÷ 168 godzin = 26,79 zł za godzinę.
- 26,79 zł × 32 godziny = 857,28 zł za okres poza zatrudnieniem.
- 4500 zł – 857,28 zł = 3642,72 zł wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca.
W tym obliczeniu nie dzieli się pensji przez liczbę dni kalendarzowych ani przez liczbę dni roboczych. Znaczenie ma liczba godzin oraz miesięczny wymiar czasu pracy.
Zmiana wynagrodzenia w trakcie miesiąca
Przepisy dotyczące standardowego pomniejszania wynagrodzenia nie określają wprost sposobu rozliczenia sytuacji, w której miesięczna stawka zmienia się w trakcie miesiąca. W praktyce należy ustalić dwie stawki godzinowe, osobno dla okresu przed zmianą i po zmianie, a następnie pomnożyć je przez godziny faktycznie przepracowane w każdym z tych okresów.
W tym przypadku dzielnikiem nie jest miesięczny wymiar czasu pracy z art. 130 Kodeksu pracy. Należy wykorzystać faktyczną liczbę godzin zaplanowanych dla pracownika w danym miesiącu zgodnie z jego rozkładem czasu pracy.
Przykład: przed zmianą pracownik otrzymywał 4900 zł, a po zmianie 5500 zł. W danym miesiącu jego rozkład przewidywał 64 godziny pracy przed podwyżką i 120 godzin po podwyżce. Łączny rozkład obejmował 184 godziny.
- 4900 zł ÷ 184 godziny = 26,63 zł, następnie 26,63 zł × 64 godziny = 1704,32 zł.
- 5500 zł ÷ 184 godziny = 29,89 zł, następnie 29,89 zł × 120 godzin = 3586,80 zł.
- 1704,32 zł + 3586,80 zł = 5291,12 zł wynagrodzenia zasadniczego za miesiąc.
Przy zmianie stawki trzeba więc rozdzielić okresy obowiązywania obu wynagrodzeń i uwzględnić faktyczny rozkład godzin. Nie należy automatycznie stosować jednego dzielnika do całego miesiąca, jeśli prowadziłoby to do zawyżenia albo zaniżenia wynagrodzenia.
