Czy przysługuje pensja nauczyciela na urlopie wychowawczym?
Nie. Nauczyciel przebywający na urlopie wychowawczym nie otrzymuje pensji od pracodawcy za czas tego urlopu. Jest to usprawiedliwiona nieobecność bez prawa do wynagrodzenia. Jeżeli urlop zaczyna się w trakcie miesiąca, nauczyciel zachowuje pensję za przepracowaną część miesiąca, a wynagrodzenie pomniejsza się metodą godzinową.
Czy nauczyciel otrzymuje pensję na urlopie wychowawczym?
Urlop wychowawczy nie jest okresem, za który pracodawca wypłaca wynagrodzenie. Nauczyciel nie otrzymuje więc pensji za godziny przypadające na urlop. Wynagrodzenie może przysługiwać wyłącznie za część miesiąca, w której nauczyciel faktycznie wykonywał pracę, oraz za składniki, do których zachowuje prawo na podstawie przepisów.
Jak rozliczyć pensję w miesiącu rozpoczęcia urlopu?
Przy stałej miesięcznej pensji należy zastosować metodę godzinową określoną w § 12 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy. Miesięczną stawkę dzieli się przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu, a następnie ustala wartość godzin nieobecności przypadających na urlop wychowawczy.
Rozliczenie przebiega w następujących krokach:
- Ustal miesięczną stawkę wynagrodzenia nauczyciela.
- Ustal liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu, z uwzględnieniem wymiaru etatu i harmonogramu.
- Podziel miesięczną pensję przez liczbę tych godzin, aby obliczyć wartość jednej godziny.
- Pomnóż wartość jednej godziny przez liczbę godzin nieobecności przypadających na urlop wychowawczy i odejmij wynik od pełnej pensji.
Przykład: nauczyciel zatrudniony na pełnym etacie otrzymuje 6000 zł brutto miesięcznie. W danym miesiącu ma do przepracowania 168 godzin, a na okres urlopu wychowawczego przypadają 84 godziny. Wartość jednej godziny wynosi 6000 zł ÷ 168, czyli około 35,71 zł. Pomniejszenie wynagrodzenia wynosi 84 × 35,71 zł, czyli 3000 zł. Pensja za ten miesiąc wyniesie więc 3000 zł brutto.
W przypadku części etatu nie wolno przyjmować liczby godzin właściwej dla pełnego etatu. Należy zastosować liczbę godzin przypadających do przepracowania przez konkretnego nauczyciela w danym miesiącu.
| Cecha | Metoda godzinowa – prawidłowa | Metoda „chorobowa” – błędna |
|---|---|---|
| Podstawa obliczeń | Liczba godzin do przepracowania w konkretnym miesiącu | |
| Zastosowanie | Urlop wychowawczy i inne nieobecności niż choroba | Wynagrodzenie chorobowe lub świadczenie z ubezpieczenia społecznego |
| Wynik | Pomniejszenie pensji o wartość godzin nieobecności | Pomniejszenie według stawki dziennej |
Podział miesięcznej pensji przez 30 dni stosuje się przy rozliczaniu choroby, a nie urlopu wychowawczego. Jeżeli w tym samym miesiącu wystąpiły oba rodzaje nieobecności, każdą z nich trzeba rozliczyć odrębnie.
Co z trzynastką i innymi świadczeniami?
Urlop wychowawczy wpływa na wysokość dodatkowego wynagrodzenia rocznego, ale nie odbiera nauczycielowi samego prawa do trzynastki w sytuacjach, w których przepisy zwalniają z wymogu przepracowania co najmniej sześciu miesięcy. Podstawa świadczenia obejmuje jednak wynagrodzenie faktycznie otrzymane za pracę. Skoro za okres urlopu wychowawczego nauczyciel nie dostaje pensji, wynagrodzenie przypisane do tego okresu nie zwiększa podstawy trzynastki.
Jeżeli nauczyciel przez cały rok kalendarzowy przebywał na urlopie wychowawczym i nie otrzymał w tym czasie wynagrodzenia za pracę, podstawa naliczenia dodatkowego wynagrodzenia rocznego wynosi 0 zł. Wysokość trzynastki ustala się co do zasady jako 8,5% wynagrodzenia uwzględnianego na zasadach określonych w Ustawie o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym.
Brak pensji nie oznacza jednak automatycznie braku każdego świadczenia. W szczególności:
- Świadczenie urlopowe z ZFŚS może przysługiwać nauczycielowi także podczas urlopu wychowawczego, zgodnie z zasadami wynikającymi z Karty Nauczyciela i przepisów dotyczących funduszu.
- Dodatkowe wynagrodzenie roczne może być należne za wynagrodzenie otrzymane za pracę w danym roku, lecz okres urlopu wychowawczego sam nie tworzy podstawy do jego naliczenia.
- Składniki dodatkowe, takie jak premie lub dodatki, trzeba ocenić według zasad ich przyznawania, ponieważ sam § 12 rozporządzenia dotyczy przede wszystkim pomniejszania stałej miesięcznej stawki.
- Wynagrodzenie za część miesiąca przepracowaną przed urlopem rozlicza się z uwzględnieniem godzin przypadających na pracę i na urlop wychowawczy.
Na co uważać przy rozliczeniu?
Najczęstszy błąd polega na automatycznym zastosowaniu zasad dotyczących zwolnienia lekarskiego. Urlop wychowawczy nie jest chorobą, dlatego nie należy dzielić pensji przez 30. Trzeba także ustalić rzeczywistą liczbę godzin do przepracowania w konkretnym miesiącu, a nie korzystać z przeciętnego miesięcznego wymiaru.
Jeżeli nauczyciel ma niepełny etat, zmienny harmonogram, kilka rodzajów nieobecności albo składniki zmienne wynagrodzenia, rozliczenie wymaga uwzględnienia jego indywidualnych warunków zatrudnienia i zasad wynagradzania obowiązujących w placówce.
Urlop wychowawczy jest niepłatny, lecz miesiąc jego rozpoczęcia nie oznacza automatycznie braku całej pensji. Za przepracowaną część miesiąca wynagrodzenie ustala się godzinowo, zgodnie z § 12 właściwego rozporządzenia, bez stosowania dzielnika 30.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej ani konsultacji z osobą odpowiedzialną za kadry i płace.
