Kto płaci za badania okresowe pracownika?
Za badania okresowe pracownika płaci pracodawca. Obowiązek ten obejmuje także badania wstępne i kontrolne, a pracownik nie może zostać obciążony ich kosztem. Podstawą prawną jest art. 229 Kodeksu pracy.
Jakie badania finansuje pracodawca?
Pracodawca organizuje i opłaca obowiązkowe badania profilaktyczne wykonywane na podstawie skierowania. Należą do nich:
- badania wstępne przed rozpoczęciem pracy lub zmianą stanowiska w przypadkach określonych w przepisach,
- badania okresowe wykonywane w trakcie zatrudnienia,
- badania kontrolne po niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni.
Skierowanie wystawia pracodawca. Dokument opisuje stanowisko oraz czynniki szkodliwe, niebezpieczne lub uciążliwe występujące podczas pracy. Dzięki temu lekarz medycyny pracy ocenia zdolność do wykonywania konkretnej pracy, a nie tylko ogólny stan zdrowia.
Co obejmuje koszt badań?
Obowiązek pracodawcy nie ogranicza się do opłacenia samej wizyty u lekarza. Zakres kosztów przedstawia tabela:
| Element kosztu | Szczegóły |
|---|---|
| Cena badania | Pracodawca pokrywa koszt badania oraz niezbędnych badań dodatkowych zleconych przez lekarza medycyny pracy. |
| Czas pracy | Badania okresowe i kontrolne powinny odbywać się, w miarę możliwości, w godzinach pracy. Za ten czas pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. |
| Dojazd do innej miejscowości | Pracownikowi przysługuje zwrot kosztów przejazdu na zasadach stosowanych przy podróżach służbowych. |
| Prywatne badanie bez skierowania | Pracodawca może odmówić zwrotu kosztu badania wykonanego z własnej inicjatywy, bez skierowania i poza procedurą medycyny pracy. |
Dlatego przed wizytą należy odebrać skierowanie od pracodawcy i udać się do wskazanej placówki. Prywatne zaświadczenie od lekarza, że kandydat lub pracownik jest zdrowy, zwykle nie zastępuje orzeczenia dotyczącego konkretnego stanowiska i warunków pracy.
Co zrobić, gdy pracodawca odmawia zapłaty?
Jeżeli badanie wykonano na podstawie prawidłowego skierowania, a pracownik zapłacił z własnych środków, powinien zachować rachunek lub fakturę i podjąć następujące kroki:
- zgłosić sprawę pracodawcy lub działowi kadr i powołać się na art. 229 Kodeksu pracy,
- złożyć pisemny wniosek o zwrot kosztów wraz z dowodem zapłaty,
- zwrócić się o pomoc do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), jeśli pracodawca nadal odmawia,
- dochodzić należności, jeżeli mimo udokumentowania kosztu pracodawca nie wypłaci zwrotu.
Obciążenie pracownika kosztami obowiązkowych badań może zostać uznane za naruszenie przepisów prawa pracy. Za nieprzestrzeganie obowiązków z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy pracodawcy grozi grzywna od 1000 do 30 000 zł.
