Ile zarabia poseł na Sejm? Uposażenie i dieta poselska

W 2025 roku poseł zawodowy otrzymuje 13 467,92 zł brutto miesięcznego uposażenia oraz 4 208,73 zł brutto diety poselskiej. Dieta nie jest jednak drugą pensją, lecz rekompensatą kosztów związanych z wykonywaniem mandatu. Poseł ma także do dyspozycji 23 310 zł miesięcznie na prowadzenie biura, ale te środki nie stanowią jego prywatnego dochodu.

Ile zarabia poseł na Sejm w 2025 roku?

Podstawowe świadczenia zależą przede wszystkim od statusu posła. Pełne uposażenie otrzymuje poseł zawodowy, czyli osoba, dla której wykonywanie mandatu jest głównym lub wyłącznym źródłem aktywności zawodowej. Dieta poselska przysługuje zarówno posłom zawodowym, jak i niezawodowym.

Łączna wartość uposażenia i diety wynosi 17 676,65 zł brutto miesięcznie, ale nie oznacza to, że cała ta kwota jest opodatkowana w identyczny sposób. Ryczałtu biurowego nie należy doliczać do wynagrodzenia, ponieważ służy finansowaniu określonych wydatków związanych z mandatem.

Poseł zawodowy a niezawodowy

Poseł zawodowy otrzymuje pełne uposażenie poselskie. Zwykle oznacza to rezygnację z innej pracy zarobkowej na czas wykonywania mandatu albo zawieszenie aktywności zawodowej, jeżeli przepisy i charakter zatrudnienia na to pozwalają.

Poseł niezawodowy pozostaje w stosunku pracy, prowadzi działalność gospodarczą albo uzyskuje inne dochody i nie pobiera uposażenia w pełnej wysokości. Otrzymuje natomiast dietę poselską oraz świadczenia związane z wykonywaniem mandatu, w tym środki na prowadzenie biura.

Sam fakt uzyskiwania innych dochodów nie zmienia zasad opodatkowania tych dochodów. Są one rozliczane według reguł właściwych dla umowy o pracę, działalności gospodarczej lub innego źródła przychodu.

Z czego składa się miesięczne wynagrodzenie posła?

Uposażenie wynika z przepisów ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora i jest powiązane z wynagrodzeniem podsekretarza stanu. Kwota bazowa określona w ustawie budżetowej wpływa więc na wysokość świadczenia.

Kwoty dodatków wynikają z procentowego powiązania z uposażeniem podstawowym. W przypadku zbiegu kilku tytułów łączna wartość dodatków nie może przekroczyć określonego limitu, który w przedstawianych zasadach wynosi 35% uposażenia.

Dodatki funkcyjne otrzymują między innymi:

• Przewodniczący komisji – 20% uposażenia.
• Zastępca przewodniczącego komisji – 15% uposażenia.
• Członkowie wybranych komisji – 10% uposażenia.
• Przewodniczący stałej podkomisji – 10% uposażenia.

Odprawy nie są stałym składnikiem miesięcznych zarobków. Odprawa poselska może przysługiwać po zakończeniu kadencji, gdy poseł nie uzyska ponownie mandatu. W określonych sytuacjach jej wysokość odpowiada trzykrotności uposażenia. Podobne świadczenie może być związane z przejściem na emeryturę w czasie sprawowania mandatu lub w terminie wskazanym w przepisach.

Ryczałt na biuro, przejazdy i noclegi

Ryczałt na prowadzenie biura poselskiego wynosi w 2025 roku 23 310 zł miesięcznie. Nie jest to dodatkowa pensja. Poseł przeznacza te środki na działalność biura, a wydatki podlegają zasadom określonym przez Kancelarię Sejmu i wymagają rozliczenia.

Ryczałt może finansować między innymi wynagrodzenia pracowników, czynsz, energię, usługi telekomunikacyjne, materiały biurowe, ekspertyzy, tłumaczenia, obsługę księgową oraz przejazdy związane z wykonywaniem mandatu. Nie służy natomiast do finansowania prywatnych wydatków, kampanii wyborczej ani działalności partii politycznej.

Przy maksymalnym limicie kilometrówki i stawce 1,15 zł za kilometr wartość miesięcznego rozliczenia przejazdów może wynieść 4025 zł. Nie jest to jednak osobne wynagrodzenie. Wydatek mieści się w zasadach finansowania działalności poselskiej i powinien być związany z wykonywaniem mandatu.

Rozliczanie ryczałtu na biuro przebiega w kilku krokach:

1. Poseł ponosi wydatek związany z funkcjonowaniem biura lub wykonywaniem mandatu.
2. Wydatek zostaje ujęty w dokumentacji prowadzonej zgodnie z zasadami Kancelarii Sejmu.
3. Do 31 stycznia następnego roku składane jest sprawozdanie za poprzedni rok.
4. Brak wymaganego sprawozdania może skutkować wstrzymaniem wypłaty kolejnych środków.

Posłowie mogą także korzystać z bezpłatnych przejazdów publicznym transportem zbiorowym, komunikacją miejską i krajowymi połączeniami lotniczymi. Są to uprawnienia związane z wykonywaniem mandatu, a nie element prywatnej pensji.

Potrącenia za nieobecności

Nieusprawiedliwiona nieobecność może obniżyć zarówno uposażenie, jak i dietę. Marszałek Sejmu może zarządzić potrącenie w wysokości 1/30 odpowiedniego świadczenia za każdy dzień nieobecności.

Potrącenia mogą dotyczyć następujących sytuacji:

• Nieusprawiedliwiona nieobecność na posiedzeniu Sejmu.
• Brak udziału w więcej niż jednej piątej głosowań w danym dniu.
• Nieusprawiedliwiona nieobecność na posiedzeniu komisji po przekroczeniu ustawowego progu nieobecności.
• Brak wymaganego usprawiedliwienia w terminie przewidzianym przez przepisy.

Za usprawiedliwione mogą zostać uznane między innymi choroba, konieczność opieki nad chorym, delegacja, zbieg posiedzeń komisji, urlop udzielony przez Marszałka Sejmu oraz inne ważne i niemożliwe do przewidzenia przeszkody.

Podatki i składki

Uposażenie poselskie i dodatki funkcyjne są traktowane jak wynagrodzenie ze stosunku pracy. Podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym oraz rozliczeniom składek związanych z zatrudnieniem. Kwota netto zależy między innymi od zaliczek na PIT, składek, kosztów uzyskania przychodu i indywidualnej sytuacji podatnika, dlatego nie ma jednej uniwersalnej wartości „na rękę”.

Dieta poselska ma odmienny charakter. Jest rekompensatą kosztów wykonywania mandatu, a część jej wartości korzysta ze zwolnienia podatkowego w granicach określonych w przepisach. Ryczałt na biuro oraz zwroty kosztów nie powinny być traktowane jako dochód osobisty posła, ponieważ są przeznaczone na działalność związaną z mandatem.

Kwoty świadczeń zależą od obowiązujących przepisów, ustawy budżetowej oraz zasad określanych przez Kancelarię Sejmu. Przedstawione wartości dotyczą 2025 roku.