Ile wynosi pensja nauczyciela na zwolnieniu lekarskim?
Pensja nauczyciela na zwolnieniu lekarskim wynosi zwykle 80% podstawy wymiaru świadczenia. Za pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym wypłacane jest wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę, a od 34. dnia – zasiłek chorobowy. Dla pracownika, który ukończył 50 lat, granica wynosi 14 dni. Podstawę stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc rozpoczęcia choroby. Dodatek wiejski nie wchodzi do tej podstawy i co do zasady przysługuje obok świadczenia chorobowego.
Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek chorobowy
Nauczyciel zatrudniony w szkole podlega w tym zakresie przede wszystkim zasadom wynikającym z Karty Nauczyciela, a w sprawach nieuregulowanych – z Kodeksu pracy i ustawy zasiłkowej. Przez pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego. Płaci je szkoła jako pracodawca. Po przekroczeniu tego limitu przysługuje zasiłek chorobowy wypłacany przez ZUS albo przez pracodawcę jako płatnika zasiłków, jeżeli spełnia on ustawowe warunki.
Pracownik po ukończeniu 50. roku życia korzysta z krótszego limitu wynagrodzenia chorobowego. Wynosi on 14 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym, a od 15. dnia stosuje się zasady dotyczące zasiłku. Oba świadczenia oblicza się według zasad właściwych dla podstawy wymiaru zasiłku.
Standardowa wysokość wynagrodzenia chorobowego i zasiłku to 80% podstawy wymiaru. Świadczenie rozlicza się za każdy dzień niezdolności, także za soboty, niedziele i dni ustawowo wolne od pracy. W przypadku pobytu w szpitalu zasiłek co do zasady wynosi 70% podstawy, z wyjątkami dotyczącymi między innymi pracowników po 50. roku życia.
Co wchodzi do podstawy wymiaru zasiłku?
Podstawę wymiaru stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Jeżeli zatrudnienie trwa krócej, uwzględnia się wynagrodzenie z pełnych miesięcy ubezpieczenia, zgodnie z zasadami ustawy zasiłkowej.
W podstawie uwzględnia się składniki wynagrodzenia, od których zasadniczo naliczane są składki i które są związane ze stosunkiem pracy. Najważniejsze elementy przedstawia tabela:
| Składnik | Wliczany do podstawy? | Uwagi |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie zasadnicze | Tak | Stanowi podstawowy element wynagrodzenia nauczyciela. |
| Dodatek za wysługę lat | Tak | Jest składnikiem wynagrodzenia, dlatego uwzględnia się go przy ustalaniu podstawy. |
| Dodatek motywacyjny, funkcyjny i za warunki pracy | Zasadniczo tak | Uwzględnienie zależy od zasad wypłaty i zachowania prawa do składnika w czasie choroby. |
| Godziny ponadwymiarowe i doraźne zastępstwa | Tak, na zasadach ustawowych | Uwzględnia się kwoty faktycznie wypłacone w okresie przyjmowanym do obliczeń. |
| Dodatek wiejski | Nie | To świadczenie socjalne, a nie składnik wynagrodzenia. Przysługuje obok wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku. |
| Dodatek mieszkaniowy i inne świadczenia socjalne | Nie | Świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz dodatki socjalne są wyłączone z podstawy. |
Istotne jest także to, czy dany składnik jest wypłacany za okres choroby. Jeżeli nauczyciel zachowuje do niego prawo podczas pobierania wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku, a pracodawca wypłaca go za ten okres, składnik może nie zostać uwzględniony w podstawie. Dlatego przy nietypowych składnikach decydujące znaczenie mają przepisy płacowe obowiązujące w konkretnej szkole.
Dodatek wiejski nie przepada z powodu L4. Jako świadczenie socjalne nie zwiększa podstawy zasiłku, ale powinien być wypłacany obok świadczenia za czas niezdolności do pracy, o ile nauczyciel nadal spełnia warunki jego otrzymywania.
Kiedy nauczyciel otrzymuje 100% podstawy?
Stawka 80% nie ma zastosowania w każdym przypadku. Zasiłek chorobowy albo wynagrodzenie chorobowe w wysokości 100% podstawy przysługuje, gdy niezdolność do pracy:
- przypada w okresie ciąży
- powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy
- jest związana z poddaniem się niezbędnym badaniom dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów albo z zabiegiem ich pobrania
- jest skutkiem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, jeżeli zastosowanie mają przepisy przewidujące taką wysokość świadczenia
Wysokość świadczenia może zależeć także od rodzaju absencji i dokumentów potwierdzających szczególną przyczynę niezdolności do pracy. Sama obecność zwolnienia lekarskiego nie oznacza automatycznie prawa do 100% podstawy.
Co dzieje się z godzinami ponadwymiarowymi i trzynastką?
Za godziny ponadwymiarowe nauczyciel otrzymuje wynagrodzenie co do zasady za godziny faktycznie zrealizowane. Za czas zwolnienia lekarskiego nie wypłaca się więc odrębnie wynagrodzenia za niezrealizowane zajęcia. Sposób rozliczenia godzin w tygodniu, w którym wystąpiła usprawiedliwiona nieobecność, może wynikać z regulaminu wynagradzania albo szczególnych przepisów dotyczących danej szkoły.
Jednocześnie wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe wypłacone w miesiącach przyjmowanych do obliczenia podstawy może zostać uwzględnione w podstawie zasiłku. Nie oznacza to jednak, że nauczyciel dostaje pełną stawkę za godziny, których nie przeprowadził podczas choroby. Godziny wpływają na średnią z poprzednich miesięcy, a nie są wypłacane jako osobna należność za okres L4.
Choroba wpływa również na dodatkowe wynagrodzenie roczne, czyli trzynastkę. Okres pobierania wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego nie jest okresem efektywnie przepracowanym. Jeżeli nauczyciel nie przepracował całego roku, trzynastkę ustala się proporcjonalnie do okresu faktycznie przepracowanego. Co do zasady wymagane jest co najmniej sześć miesięcy efektywnej pracy, chyba że przepisy przewidują wyjątek.
- Do okresu efektywnie przepracowanego nie wlicza się dni pobierania wynagrodzenia chorobowego.
- Do tego okresu nie wlicza się także dni pobierania zasiłku chorobowego.
- Wynagrodzenie chorobowe nie zwiększa podstawy trzynastki.
- Wysokość dodatkowego wynagrodzenia rocznego zależy od wynagrodzenia za pracę oraz proporcji okresu faktycznie przepracowanego.
Jak rozliczane jest wyrównanie wynagrodzenia?
Nauczyciel nie może jednocześnie otrzymywać pełnego wynagrodzenia za pracę oraz wynagrodzenia chorobowego albo zasiłku za ten sam okres. Z tego powodu wyrównanie wynagrodzenia, na przykład wynikające ze zmiany stawki lub późniejszego ustalenia należnego składnika, może zostać rozliczone dopiero po zamknięciu okresu choroby i powrocie do pracy.
Jeżeli wyrównanie dotyczy miesięcy uwzględnianych przy ustalaniu podstawy zasiłku, pracodawca powinien sprawdzić, czy wpływa ono na wysokość świadczenia. W określonych sytuacjach konieczne może być uwzględnienie podwyższonego wynagrodzenia w podstawie, ale nie oznacza to automatycznego ponownego ustalania podstawy przy każdej wypłacie.
Najważniejsze dla wysokości wypłaty są trzy elementy: długość zwolnienia, średnie wynagrodzenie z poprzednich 12 miesięcy oraz rodzaj poszczególnych składników pensji. Przy rozbieżności między paskiem wynagrodzeń a zasadami wynikającymi z Karty Nauczyciela, Kodeksu pracy i ustawy zasiłkowej warto poprosić szkołę o pisemne wyjaśnienie sposobu naliczenia.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku indywidualnych sporów, nietypowych składników wynagrodzenia lub błędów w rozliczeniu świadczeń warto skonsultować sprawę z kadrami, ZUS albo specjalistą prawa pracy.
