Czy szkolenie BHP jest płatne dla pracownika?
Nie, pracownik nie płaci za szkolenie BHP. Koszt szkolenia ponosi pracodawca, a samo szkolenie odbywa się w czasie pracy. Za ten czas pracownik zachowuje prawo do normalnego wynagrodzenia.
Dlaczego szkolenie BHP finansuje pracodawca?
Szkolenie BHP jest obowiązkiem pracodawcy, a nie dobrowolnym kursem wybieranym przez pracownika. Dotyczy to zarówno szkolenia wstępnego, które trzeba odbyć przed dopuszczeniem do pracy, jak i szkoleń okresowych organizowanych w trakcie zatrudnienia.
Podstawę prawną stanowi art. 2373 § 3 Kodeksu pracy. Przepis wskazuje, że szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy. Pracodawca nie może więc przerzucić na pracownika opłaty za kurs, egzamin, materiały ani organizację szkolenia.
Do obowiązków pracodawcy związanych ze szkoleniem BHP należy:
- pokrycie wszystkich kosztów szkolenia BHP
- zorganizowanie szkolenia przed dopuszczeniem pracownika do wykonywania pracy, jeśli jest to szkolenie wstępne
- zapewnienie szkoleń okresowych wymaganych dla danego stanowiska
- zaplanowanie szkolenia w czasie pracy i zapewnienie pracownikowi instruktażu dotyczącego jego stanowiska
Szkolenie wstępne obejmuje instruktaż ogólny i stanowiskowy. Jego odbycie pracownik potwierdza w karcie szkolenia wstępnego. Zasady organizacji szkoleń określa także rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy z 27 lipca 2004 r.
Czy za czas szkolenia BHP przysługuje wynagrodzenie?
Tak. Czas szkolenia BHP wlicza się do czasu pracy, dlatego pracownik otrzymuje za niego normalne wynagrodzenie. Nie powinien odpracowywać godzin poświęconych na instruktaż ani wykonywać później dodatkowej pracy tylko dlatego, że w czasie szkolenia nie realizował innych zadań.
Dotyczy to także szkolenia przeprowadzanego online, jeśli pracodawca wymaga udziału w nim w związku z zatrudnieniem. Forma internetowa nie zmienia zasady, że szkolenie jest finansowane przez pracodawcę i odbywa się w ramach czasu pracy.
Szkolenie BHP a podnoszenie kwalifikacji zawodowych
Szkolenia BHP często są mylone z kursami, studiami lub innymi formami podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Są to jednak różne sytuacje prawne, co pokazuje tabela:
| Typ szkolenia | Kto płaci | Czy czas wlicza się do pracy? |
|---|---|---|
| Szkolenie BHP | Pracodawca | Tak, szkolenie odbywa się w czasie pracy |
| Podnoszenie kwalifikacji z inicjatywy lub za zgodą pracodawcy | Zasady mogą wynikać z ustaleń z pracodawcą lub umowy szkoleniowej | Zależy od rodzaju zwolnienia, zajęć i polecenia pracodawcy |
| Dobrowolny kurs niezwiązany z obowiązkami pracownika | Zwykle pracownik, chyba że pracodawca zgodzi się na finansowanie | Nie musi być czasem pracy |
W przypadku podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracodawca może finansować kurs lub studia, udzielić zwolnienia z części dnia pracy albo przyznać urlop szkoleniowy. Nie oznacza to jednak, że każda forma nauki jest automatycznie czasem pracy. Dla szkolenia BHP zasada jest prostsza i jednoznaczna – koszt oraz organizacja należą do pracodawcy.
Co, jeśli szkolenie BHP odbywa się po godzinach lub w sobotę?
Szkolenie powinno zostać zaplanowane w godzinach pracy pracownika. Jeżeli wyjątkowo odbywa się po godzinach albo w dniu wolnym, czas szkolenia nadal powinien zostać rozliczony jako czas pracy. Może to oznaczać konieczność zastosowania zasad dotyczących pracy nadliczbowej.
W przypadku szkolenia w dniu wolnym pracodawca powinien udzielić pracownikowi czasu wolnego w zamian. Jeżeli rekompensata w postaci czasu wolnego nie jest możliwa, może powstać obowiązek wypłaty wynagrodzenia wraz z odpowiednim dodatkiem, zależnie od sposobu przekroczenia norm czasu pracy.
Pracodawca nie może wymagać, aby pracownik sam zapłacił za obowiązkowe szkolenie BHP ani aby odpracował czas przeznaczony na jego odbycie. Jeżeli takie żądanie się pojawia, warto poprosić o wskazanie podstawy prawnej i sprawdzić rozliczenie czasu pracy z działem kadr.
Szkolenie BHP jest bezpłatne dla pracownika, finansuje je pracodawca, a czas szkolenia podlega wynagrodzeniu jak zwykły czas pracy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego wynagrodzenia lub czasu pracy warto skonsultować sprawę z Państwową Inspekcją Pracy albo prawnikiem.
