Ile wynosi pensja doktoranta? Zasady przyznawania stypendiów
Doktorant kształcący się w szkole doktorskiej, który nie ma stopnia doktora, otrzymuje stypendium doktoranckie z mocy ustawy. Minimalna wysokość świadczenia to 37% wynagrodzenia profesora przed oceną śródokresową i 57% po tej ocenie. Stypendium jest zwolnione z PIT, ale podlega obowiązkowym składkom ZUS.
Szybkie informacje: świadczenie można pobierać łącznie przez maksymalnie 4 lata, podatek dochodowy wynosi 0%, a z kwoty potrącane są składki emerytalne, rentowe i wypadkowe.
Ile wynosi pensja doktoranta?
W przepisach używa się określenia „stypendium doktoranckie”, a nie pensja. Nie jest ono wynagrodzeniem za pracę w rozumieniu prawa pracy. Minimalną wysokość świadczenia określa art. 209 ustawy z 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Podstawą obliczeń jest minimalne wynagrodzenie profesora.
Do miesiąca, w którym przeprowadzono ocenę śródokresową, stypendium wynosi co najmniej 37% tej kwoty. Po miesiącu przeprowadzenia oceny wzrasta do co najmniej 57%. Uczelnia może ustalić wyższe stawki, między innymi w zależności od osiągnięć doktoranta i dostępnych środków.
| Etap kształcenia | Procent wynagrodzenia profesora | Minimalna kwota brutto |
|---|---|---|
| Do miesiąca przeprowadzenia oceny śródokresowej | 37% | 3 570,50 zł |
| Po miesiącu przeprowadzenia oceny śródokresowej | 57% | 5 500,50 zł |
Kwoty w tabeli wynikają z minimalnego wynagrodzenia profesora wynoszącego 9 650 zł. Podane stawki są kwotami brutto. Orientacyjnie odpowiadają około 3 168,47 zł i 4 881,15 zł netto, jednak wypłata na rękę zależy od sposobu rozliczenia składek oraz ewentualnego dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Podatek i składki ZUS od stypendium
Stypendium doktoranckie nie podlega podatkowi dochodowemu. Jeżeli doktorant otrzymuje wyłącznie to świadczenie, uczelnia nie wystawia mu informacji PIT z tytułu stypendium. Brak podatku nie oznacza jednak braku potrąceń.
Z otrzymywanego świadczenia finansowane są składki na ubezpieczenia społeczne. Obowiązkowe są:
- ubezpieczenie emerytalne,
- ubezpieczenie rentowe,
- ubezpieczenie wypadkowe,
- ubezpieczenie chorobowe, jeśli doktorant złoży wniosek o dobrowolne objęcie tym ubezpieczeniem.
Doktorant, który nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu, może zostać zgłoszony do tego ubezpieczenia przez uczelnię na pisemny wniosek. Stypendium jest zwykle wypłacane przelewem na rachunek wskazany przez doktoranta.
Kiedy stypendium doktoranckie nie przysługuje?
Ustawa wskazuje sytuacje, w których doktorant traci prawo do podstawowego świadczenia. Nie otrzyma go osoba:
- posiadająca stopień doktora,
- która pobierała stypendium doktoranckie w szkołach doktorskich łącznie przez 4 lata,
- której kształcenie wiąże się z obowiązkiem zatrudnienia na umowę o pracę w podmiocie prowadzącym szkołę doktorską i wynagrodzeniem przekraczającym wysokość minimalnego wynagrodzenia profesora.
Czteroletni limit obejmuje łącznie okresy pobierania stypendium w szkołach doktorskich, także przy zmianie uczelni. Do limitu nie wlicza się okresu zawieszenia kształcenia, między innymi związanego z urlopem macierzyńskim, ojcowskim lub rodzicielskim. Wypłata ustaje także z końcem miesiąca, w którym doktorant zostanie skreślony z listy doktorantów.
Jak długo można pobierać świadczenie?
Stypendium przysługuje przez okres kształcenia w szkole doktorskiej, również w miesiącach wakacyjnych, lecz maksymalnie przez 48 miesięcy. Przebieg wypłat można ująć w kilku zasadach:
- Stypendium jest wypłacane od rozpoczęcia kształcenia w szkole doktorskiej.
- Do miesiąca przeprowadzenia oceny śródokresowej obowiązuje stawka 37% wynagrodzenia profesora.
- Od miesiąca następującego po przeprowadzeniu oceny obowiązuje stawka 57%.
- Łączny okres pobierania świadczenia nie może przekroczyć 4 lat, z wyjątkami dotyczącymi zawieszenia kształcenia określonymi w ustawie.
Wcześniejsze złożenie rozprawy doktorskiej nie zawsze oznacza natychmiastowe zakończenie wypłat. W określonych warunkach stypendium może przysługiwać do planowanego terminu ukończenia kształcenia, jednak nie dłużej niż przez 6 miesięcy, z zachowaniem łącznego limitu 4 lat.
Czy stypendium może być wyższe?
Tak. Uczelnia może ustalić stawkę wyższą od ustawowego minimum. Dodatkowe środki mogą pochodzić z budżetu uczelni, projektów badawczych albo innych źródeł finansowania. Osobne zasady mogą obowiązywać w programach takich jak Doktorat wdrożeniowy, w których doktorant może jednocześnie otrzymywać wynagrodzenie od zatrudniającego go podmiotu.
Doktorant posiadający orzeczenie o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności albo inne orzeczenie wskazane w przepisach otrzymuje zwiększenie stypendium o 30% kwoty podstawowej, czyli obecnie o 1 071,15 zł brutto. Dodatek dotyczy kwoty odpowiadającej 37% wynagrodzenia profesora i przysługuje zarówno przed, jak i po ocenie śródokresowej.
Możliwe są także stypendia naukowe finansowane z projektów, świadczenia socjalne oraz inne formy pomocy określone w regulaminie konkretnej szkoły doktorskiej. Ich przyznanie nie zmienia ustawowych zasad dotyczących podstawowego stypendium doktoranckiego.
Podane kwoty brutto i szacunki netto odnoszą się do informacji zawartych w przekazanych materiałach. Przed podjęciem decyzji finansowej należy sprawdzić aktualną stawkę wynagrodzenia profesora oraz regulamin własnej szkoły doktorskiej.
